Psychologische veiligheid in je team
Psychologische veiligheid betekent dat mensen in een team durven te zeggen wat ze denken. Een vraag stellen, een fout melden of een ander idee inbrengen, zonder bang te zijn voor de gevolgen. Hier lees je hoe je het herkent, wat je als leidinggevende zelf kunt doen en hoe ik teams help om het op te bouwen.
Workshop of teamtraject · Incompany of online · Voor teams en managementteams
Wat is psychologische veiligheid?
Het begrip is bekend geworden door het onderzoek van Amy Edmondson, hoogleraar aan Harvard Business School. Zij beschrijft psychologische veiligheid als de gedeelde overtuiging in een team dat je risico kunt nemen in de omgang met elkaar: iets vragen, iets toegeven of tegenspreken.
Het is niet hetzelfde als altijd aardig tegen elkaar zijn. In een veilig team kun je juist scherp zijn op de inhoud, omdat de relatie dat aankan.
Google vond in zijn onderzoek naar wat teams effectief maakt (Project Aristotle) dat psychologische veiligheid de belangrijkste factor was. Ook in HR staat het hoog op de agenda: volgens HR Praktijk (14 januari 2026) is vooral nieuw leiderschap nodig, met „leiders die vertrouwen geven, luisteren, veilige teams bouwen en zelf het goede voorbeeld zijn”.
Signalen van weinig psychologische veiligheid
- In het overleg is het stil, en na afloop wordt er volop gepraat.
- Fouten worden verstopt of pas laat gemeld.
- Steeds dezelfde mensen aan het woord.
- Nieuwe ideeën komen er niet, of worden snel afgeschoten.
- Mensen vragen liever niets, om niet dom te lijken.
Beeld je in hoe het overleg eruitziet als iedereen zijn twijfels hardop durft te zeggen. Wat zou er dan anders gaan?
Wat je als leidinggevende zelf kunt doen
Psychologische veiligheid kun je niet afdwingen, maar je kunt er wel elke dag aan bouwen:
- Geef zelf het voorbeeld. Benoem je eigen fouten en twijfels.
- Stel open vragen, en wacht het antwoord rustig af.
- Reageer op slecht nieuws met dank. „Goed dat je het zegt.” Het oordeel kan later.
- Maak tegenspraak normaal. Vraag bijvoorbeeld iemand om bewust de andere kant te belichten.
- Bespreek hoe jullie met fouten omgaan, voordat er een fout is gemaakt.
- Let op wie weinig zegt. Vraag die collega na afloop naar zijn mening.
Wat voor de een veilig voelt, is dat voor de ander niet
Mensen hebben verschillende dingen nodig om zich vrij te voelen om te spreken. De een wil structuur en duidelijkheid, de ander persoonlijk contact, weer een ander ruimte of uitdaging. Met het Process Communication Model® zie je wat je collega’s nodig hebben, ook onder druk. En hoe je je eigen gedrag daarop afstemt.
Workshop of traject psychologische veiligheid
In een workshop van een dagdeel ontdekt je team wat psychologische veiligheid is, hoe veilig het bij jullie voelt en wat jullie nodig hebben. Je gaat naar huis met een actieplan en concrete afspraken.
Zo verloopt de workshop:
- Wat psychologische veiligheid is, en wat het niet is.
- Hoe veilig voelt het bij jullie? Een korte vragenlijst, op basis van de stellingen van Amy Edmondson, maakt het zichtbaar. We bespreken de uitkomsten: waar durf je iets te zeggen, en waar nog niet?
- Wat heeft iedereen nodig om zich uit te spreken? Dat verschilt per persoon.
- Een actieplan en afspraken over feedback, fouten en tegenspraak.
In een traject werken we in een paar sessies verder: met het Process Communication Model®, oefeningen met lastige situaties en een terugkommoment om te kijken wat er veranderd is.
- Een gedeeld beeld van hoe veilig het in jullie team voelt
- Inzicht in wat iedereen nodig heeft om zich uit te spreken
- Concrete afspraken over feedback, fouten en tegenspraak
- Voor leidinggevenden: wat jij elke dag kunt doen
Je krijgt na de kennismaking een voorstel met de aanpak, de planning en de prijs. Ter indicatie: een workshop van een dagdeel kost € 1.000, exclusief btw. Werk ik met PCM, dan krijgt iedereen een persoonlijk PCM-profiel voor € 250 per deelnemer, dat we in de workshop bespreken. Je profiel is van jou: wat je ervan deelt, bepaal je zelf.
Veelgestelde vragen
Staat je vraag er niet bij? Mail naar michael@samtale.nl of bel 06 58 83 82 93.
De gedeelde overtuiging in een team dat je kunt zeggen wat je denkt, een fout kunt melden of een vraag kunt stellen, zonder bang te zijn voor negatieve gevolgen. Het begrip is bekend geworden door het onderzoek van Amy Edmondson (Harvard Business School).
Met een korte vragenlijst, bijvoorbeeld op basis van de stellingen van Amy Edmondson. Een voorbeeld: „Als je in dit team een fout maakt, wordt het je vaak aangerekend.” Minstens zo waardevol is het gesprek over de uitkomsten.
Vertrouwen gaat over hoe jij een ander ziet. Psychologische veiligheid gaat over hoe het hele team met elkaar omgaat: wat is hier normaal, en wat kan ik riskeren?
Nee. Je kunt elkaar juist scherper aanspreken, omdat de relatie dat aankan. Afspraken en verantwoordelijkheid blijven gewoon gelden.
Voor teams en managementteams in organisaties. Leidinggevenden spelen een grote rol, dus die zijn er bij voorkeur bij.
Verder lezen
Leiderschapscoaching
Voor leidinggevenden die een veilig en sterk team willen bouwen.
Conflicten in je team
Als dezelfde spanning in elk overleg terugkomt.
Feedback- en gesprekstraining
Feedback geven en ontvangen, ook als het spannend is.
