Goede samenwerking in een team begint bij een gedeeld doel, duidelijke rollen en afspraken, en de veiligheid om alles te kunnen zeggen. Teams die daarnaast elkaars verschillen kennen, en weten wat de ander nodig heeft, komen vaak verder, ook als de druk oploopt.
Wat is goede samenwerking in een team?
Goede samenwerking betekent dat mensen samen meer bereiken dan ieder apart. Je herkent het aan dingen als:
- Iedereen weet waar het team naartoe werkt, en waarom.
- Afspraken zijn helder en worden nagekomen.
- Mensen durven vragen te stellen, fouten te melden en tegen te spreken.
- Problemen komen op tafel voordat ze groot worden.
- Verschillen tussen mensen worden benut in plaats van gladgestreken.
- Er is ruimte voor plezier, ook als het druk is.
Wat goede teams anders doen
Ze weten waarvoor ze het doen
Een team zonder gedeeld doel is een groep mensen die toevallig naast elkaar werkt. Bespreek samen wat jullie willen bereiken, en hoe je merkt dat het lukt.
Ze maken duidelijke afspraken
Wie doet wat, wie beslist waarover, en hoe gaan jullie om met haast en tegenvallers? Hoe duidelijker de afspraken, hoe minder er langs elkaar heen wordt gewerkt.
Ze zorgen dat iedereen alles kan zeggen
Google onderzocht wat teams effectief maakt (Project Aristotle). Van de vijf factoren die Google vond, was psychologische veiligheid de belangrijkste. In een team met veel psychologische veiligheid vertrouw je erop dat niemand je voor schut zet of straft als je een fout toegeeft, een vraag stelt of een nieuw idee inbrengt (Google re:Work). Het begrip is bekend geworden door het onderzoek van Amy Edmondson (Harvard Business School). Lees meer over psychologische veiligheid in je team.
Ze spreken elkaar aan
In goede teams is feedback gewoon: op tijd, concreet en over gedrag. Ook als het goed gaat. Lees hoe je feedback geeft die aankomt.
Ze bespreken spanningen op tijd
Wrijving hoort bij samenwerken. Het verschil zit in wat je ermee doet: goede teams bespreken het voordat het een conflict wordt. Zie ook conflict met een collega.
Ze kennen elkaars verschillen
De een wil eerst de feiten, de ander eerst weten of het goed zit tussen jullie. De een krijgt energie van actie en uitdaging, de ander juist van een rustig uur alleen. Met het Process Communication Model® maak je die verschillen zichtbaar, zonder iemand vast te pinnen op één type. Zo leer je hoe je ieder teamlid bereikt.
De fases van een team
Volgens het model van Bruce Tuckman (1965) doorloopt een team vier fases: forming, storming, norming en performing. In 1977 voegde hij samen met Mary Ann Jensen een vijfde fase toe: adjourning, het afscheid.
| Fase | Wat je ziet | Wat helpt |
|---|---|---|
| Forming (vormen) | Mensen zijn beleefd en aftastend. | Duidelijkheid over doel, rollen en afspraken. |
| Storming (stormen) | Meningsverschillen en wrijving over rollen, aanpak en invloed. | Spanningen bespreekbaar maken. Dit hoort erbij. |
| Norming (normeren) | Het team maakt eigen afspraken en vindt een werkwijze. | Afspraken vastleggen en elkaar erop aanspreken. |
| Performing (presteren) | Het team werkt zelfstandig en effectief samen. | Ruimte geven, blijven evalueren en successen vieren. |
| Adjourning (afscheid) | Het team gaat uit elkaar of verandert van samenstelling. | Terugkijken, afronden en afscheid nemen. |
Teams gaan niet altijd netjes van fase naar fase. Komt er een nieuw teamlid bij of verandert de opdracht, dan begint een deel opnieuw. Wrijving is dus niet per se een slecht teken: het team kan gewoon in de stormfase zitten.
Signalen dat de samenwerking stroef loopt
- Overleggen kosten veel tijd en leveren weinig op.
- Mensen werken langs elkaar heen of doen dingen dubbel.
- Er wordt meer over elkaar gepraat dan met elkaar.
- Fouten worden verzwegen.
- Een paar mensen doen het meeste werk.
- Verloop of verzuim is hoger dan je zou willen.
Herken je dit? Lees hoe je de samenwerking in je team verbetert.
Wat je zelf kunt doen
Als teamlid
- Vraag naar het doel als het niet duidelijk is.
- Spreek een collega aan op gedrag, onder vier ogen.
- Benoem ook wat goed gaat.
- Vraag hulp als je vastloopt.
Als leidinggevende
- Maak doel en rollen expliciet.
- Laat zien dat fouten maken mag, door je eigen fouten te benoemen.
- Stel open vragen en laat stiltes vallen.
- Bespreek spanningen op tijd.
- Kijk regelmatig samen terug: wat gaat goed, wat kan beter?
Hoe ik teams help
Ik begeleid teams die beter willen samenwerken, met teamsessies, teamdagen en trajecten. We werken met situaties uit jullie eigen werk, en met het Process Communication Model® als gedeelde taal. Een teamsessie van een dagdeel kost € 1.000 en een teamdag € 1.800, exclusief btw. Daarbij krijgt iedere deelnemer een PCM-profiel voor € 250, dat we samen bespreken. Meer over teamcoaching en een begeleide teamdag of heidag.
Zullen we kijken wat jullie team nodig heeft?
Plan een gratis kennismaking van 30 minuten: online via Microsoft Teams, telefonisch of in Amersfoort. Je hoort binnen één werkdag van me.
Veelgestelde vragen
Een gedeeld doel, duidelijke rollen en afspraken, en de veiligheid om alles te kunnen zeggen. Daarnaast spreken mensen elkaar aan, bespreken ze spanningen op tijd en benutten ze elkaars verschillen.
Begin met een gesprek over het doel en de afspraken, en vraag ieder teamlid wat er beter kan. Maak spanningen bespreekbaar en spreek iets concreets af. Lukt het niet op eigen kracht, dan kan een teamcoach helpen.
De gedeelde overtuiging in een team dat je kunt zeggen wat je denkt, een fout kunt melden of een vraag kunt stellen, zonder bang te zijn voor negatieve gevolgen. Google vond in zijn onderzoek naar effectieve teams dat dit de belangrijkste factor was.
Een team werkt samen aan een gedeeld doel en heeft elkaar nodig om dat te halen. Een groep is een verzameling mensen die naast elkaar werken, ieder met een eigen doel.
Bronnen
- Google re:Work, Guide: Understand team effectiveness.
- Tuckman, B. W. (1965). Developmental sequence in small groups. Psychological Bulletin, 63(6), 384-399. doi:10.1037/h0022100.
- Tuckman, B. W. en Jensen, M. A. C. (1977). Stages of small-group development revisited. Group & Organization Studies, 2(4), 419-427. doi:10.1177/105960117700200404.
