Van moeten naar willen: leiderschap begint bij jezelf

Door

· Bijgewerkt op

·

5 minuten

leestijd

Leiderschap begint bij jezelf: weten wat je energie geeft en wat je uitput, en merken wanneer je onder druk gaat controleren. Pas dan kun je zorgen dat mensen willen doen wat ze doen, in plaats van dat ze het moeten. Daarover sprak ik in aflevering 19 van de podcast Dagelijks verschil.

Luister de aflevering

In juni 2025 was ik te gast bij Patricia Antersijn in Dagelijks verschil, de podcast van PCM Nederland & België. We spraken over mijn weg als leidinggevende: van controleren naar het gesprek aangaan, en waarom leiderschap begint bij jezelf. De aflevering duurt 34 minuten.

Podcast · Dagelijks verschil

Aflevering 19: Van moeten naar willen

PCM Nederland & België · 10 juni 2025 · 34 minuten · met Patricia Antersijn

Klik je op Luister hier, dan laadt de speler van Spotify. Spotify kan dan cookies plaatsen en gegevens over je bezoek verzamelen. Lees meer op de pagina Cookies.

Acht inzichten uit het gesprek

Hieronder lees je wat ik in het gesprek vertelde, in het kort. Bij elk inzicht staat waar het in de aflevering begint.

1. Perfectionisme kan je laten vastlopen (vanaf 2:33)

Ik wilde altijd laten zien wat ik kon, het liefst perfect. Die druk legde ik mezelf op, tot ik vastliep. Wat me hielp: mijn valkuilen leren kennen en ze omarmen. Wat zeg ik tegen mezelf als het misgaat, en wat heb ik dan eigenlijk nodig?

2. Samen sta je sterker (vanaf 5:41)

Op mijn achttiende werd ik floor manager bij McDonald’s. Daar leerde ik dat je samen sterker staat dan alleen. Tegelijk behandelde ik iedereen zoals ik zelf behandeld wilde worden. Dat werkte, maar alleen bij mensen die op mij leken. Mijn valkuilen waren te veel controleren en te weinig delegeren.

3. De spiegel van een mentor (vanaf 8:10)

Bij een beoordeling bleek dat alles wat ik deed maar voor de helft af was. Mijn mentor stelde me een vraag die is blijven hangen: wat willen mensen voor je doen, in plaats van wat moeten ze doen? Mijn controle was goed bedoeld, maar zowel de sfeer als de productiviteit gingen erdoor omlaag.

4. Van controleren naar het gesprek (vanaf 11:16)

Benoem wat je ziet en vraag wat er speelt, zonder aannames. Ik viel ooit uit tegen een medewerker in de kantine, terwijl hij juist de rommel van zijn collega’s aan het opruimen was. Had ik eerst gevraagd, dan had ik dat geweten.

5. Iedereen is anders (vanaf 15:10)

Wat jou motiveert, motiveert de ander niet vanzelf. Het Process Communication Model® laat zien wat iemand nodig heeft om weer energie te krijgen. Achter negatief gedrag zit vaak een behoefte die niet vervuld is. Daarom helpt het om het gedrag los te zien van de persoon. Dat kun je leren zien, ook zonder dat je iemands profiel kent.

6. Mensen eerst, en jij hoort daar ook bij (vanaf 20:26)

Ondernemer Marcus Lemonis inspireerde me met zijn volgorde: eerst de mensen, dan het proces, dan het product. Later paste ik me juist te veel aan en nam ik te veel over. Ook dat was een les: je grenzen aangeven en goed voor jezelf zorgen horen bij leiderschap.

7. Leiderschap is gedrag, geen functie (vanaf 25:49)

Een leidinggevende positie is een functie. Leiderschap is gedrag, en dat begint bij jezelf. Weet wat je oplaadt en wat je uitput, en herken je eerste signalen van stress. Dan kun je een omgeving maken waarin anderen goed kunnen werken.

8. Als je als leidinggevende worstelt (vanaf 29:02)

Wees open en houd het bij jezelf, zonder een verstopt oordeel over de ander. Zeg wat je lastig vindt, en vraag je team om mee te denken. Druk signalen niet weg. Mijn slotboodschap in de aflevering: zorg dat mensen willen doen wat ze doen, in plaats van dat ze het moeten.

Wat je zelf kunt doen

  • Schrijf op wat je energie geeft en wat je energie kost. Kijk een week lang wanneer je gaat controleren.
  • Vraag eerst wat er speelt voordat je iets vindt. Eén vraag voorkomt veel aannames.
  • Vraag je af wat een teamlid wil doen, in plaats van wat diegene moet doen.
  • Zeg je team wat je lastig vindt, en vraag om hun ideeën.
  • Geef je grenzen aan. Ook voor jezelf zorgen hoort bij leidinggeven.

Verder met je leiderschap

Wil je hier zelf mee aan de slag? In leiderschapscoaching werk je één op één aan je eigen vragen als leidinggevende. In de PCM Leiderschapstraining doe je dat met een groep leidinggevenden. En bij persoonlijke coaching staat je persoonlijk leiderschap centraal: weten wat je wilt, en daar bewust voor kiezen.

Benieuwd wat dit voor jou kan betekenen?

Plan een gratis kennismaking van 30 minuten: online via Microsoft Teams, telefonisch of in Amersfoort. Je hoort binnen één werkdag van me.

Veelgestelde vragen

Persoonlijk leiderschap betekent dat je zelf richting geeft aan je werk en je leven. Je weet wat je belangrijk vindt, je maakt bewuste keuzes en je neemt verantwoordelijkheid voor je eigen ontwikkeling. Het is geen eigenschap die je wel of niet hebt: je kunt het ontwikkelen.

Omdat je de ander pas goed kunt helpen als je weet hoe jij zelf reageert, vooral onder druk. Wie zijn eigen valkuilen kent, ziet eerder wanneer controle of ergernis het overneemt, en kan dan bewust iets anders kiezen.

Hierboven op deze pagina, of in Spotify: Dagelijks verschil, aflevering 19. De podcast is van PCM Nederland & België.

PCM laat zien hoe mensen verschillend communiceren en wat ze nodig hebben om gemotiveerd te blijven. Als leidinggevende helpt dat om iedereen in je team te bereiken, ook als het spannend wordt. Lees meer over PCM.

Bronnen

Over de auteur

Michael Diephuis is coach en trainer bij Samtale. Hij is gecertificeerd PCM Coach en PCM Trainer (Process Communication Model®). Eerder was hij CEO van Holland Watch Group en werkte hij zestien jaar als Senior Business Manager in franchiseorganisaties van McDonald’s. Hij helpt teams en leidinggevenden om elkaar te verstaan, ook als de druk oploopt.

Elke maand één praktisch inzicht

Eén keer per maand een korte mail over samenwerken en communicatie: één inzicht, een tip die je meteen kunt gebruiken, en de eerstvolgende open trainingen.

Je krijgt eerst een mail om je aanmelding te bevestigen. Afmelden kan altijd, via de link in elke mail. Hoe ik met je gegevens omga, lees je in de privacyverklaring.

Meer uit de kennisbank

Michael Diephuis
Coach en trainer bij Samtale

Zullen we het gesprek beginnen?

Een gratis kennismaking van 30 minuten met mij: over wat er speelt en wat je wilt bereiken. Vrijblijvend, en je hoort binnen één werkdag van me.